Pháp lý về thương mại điện tử xuyên biên giới Việt – Nhật

Trong bối cảnh quan hệ kinh tế Việt Nam – Nhật Bản ngày càng thắt chặt, thương mại điện tử (TMĐT) xuyên biên giới đã trở thành mảnh đất màu mỡ cho các nhà đầu tư. Tuy nhiên, việc vận hành một doanh nghiệp TMĐT giữa hai quốc gia không chỉ là câu chuyện bán hàng, mà là bài toán quản trị rủi ro pháp lý phức tạp.

 

1. Hệ thống giấy phép kinh doanh thương mại điện tử

Để vận hành hợp pháp, doanh nghiệp cần tuân thủ các điều kiện cấp phép khắt khe tại cả hai thị trường:

• Tại Việt Nam: Doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục thông báo hoặc đăng ký website/ứng dụng TMĐT với Bộ Công Thương theo Nghị định 52/2013/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi. Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) cần đặc biệt lưu ý về Giấy phép kinh doanh đối với hoạt động thực hiện quyền phân phối bán lẻ và cung cấp dịch vụ TMĐT.

• Tại Nhật Bản: Tùy thuộc vào loại hàng hóa, doanh nghiệp có thể cần giấy phép theo Luật Kinh doanh thực phẩm, Luật Dược phẩm và Thiết bị y tế, hoặc Luật Bán hàng trực tiếp.

 

2. Quy định về Thuế: Bài toán chi phí và tuân thủ

Thuế là yếu tố trực tiếp ảnh hưởng đến biên lợi nhuận và tính bền vững của doanh nghiệp.

• Thuế thu nhập doanh nghiệp (CIT): Doanh nghiệp cần xác định rõ cơ sở thường trú để tránh đánh thuế hai lần theo Hiệp định giữa Việt Nam và Nhật Bản.

• Thuế giá trị gia tăng (VAT/Consumption Tax): * Tại Việt Nam, các nền tảng TMĐT nước ngoài khi phát sinh doanh thu từ người dùng Việt Nam phải thực hiện đăng ký, kê khai và nộp thuế qua cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế.

• Tại Nhật Bản, doanh nghiệp phải tuân thủ Luật Thuế tiêu thụ đối với các dịch vụ kỹ thuật số xuyên biên giới cung cấp cho người tiêu dùng Nhật Bản.

 

3. Thủ tục hải quan và quản lý xuất nhập khẩu

TMĐT xuyên biên giới đòi hỏi quy trình logistics và hải quan tinh gọn nhưng phải đảm bảo đúng luật:

• Phân loại mã HS: Việc áp sai mã HS có thể dẫn đến bị xử phạt hành chính và chậm trễ trong thông quan.

• Kiểm tra chuyên ngành: Các mặt hàng như mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, thiết bị điện tử khi nhập khẩu vào Việt Nam hoặc Nhật Bản đều phải trải qua quy trình kiểm tra chất lượng và công bố hợp quy nghiêm ngặt.

• Ưu đãi từ CPTPP và VJEPA: Doanh nghiệp nên tận dụng các chứng nhận xuất xứ (C/O) để hưởng mức thuế suất ưu đãi 0% cho nhiều dòng hàng hóa giữa hai nước.

 

4. Quy định về quảng cáo và bảo vệ người tiêu dùng

Việc quảng bá sản phẩm xuyên biên giới chịu sự giám sát của các luật chuyên ngành nhằm đảm bảo tính trung thực:

• Luật quảng cáo: Việt Nam nghiêm cấm các hành vi quảng cáo so sánh trực tiếp hoặc sử dụng từ ngữ gây nhầm lẫn về chất lượng sản phẩm.

• Bảo vệ dữ liệu cá nhân: Nhật Bản có Luật bảo vệ thông tin cá nhân (APPI) rất khắt khe, trong khi Việt Nam đã ban hành Nghị định 13/2023/NĐ-CP về bảo vệ dữ liệu cá nhân. Doanh nghiệp TMĐT buộc phải có chính sách bảo mật thông tin người dùng minh bạch.

 

5. Giải quyết tranh chấp và thực thi quyền SHTT

Tranh chấp trong TMĐT thường liên quan đến chất lượng hàng hóa, thanh toán và xâm phạm sở hữu trí tuệ (SHTT):

• Xâm phạm nhãn hiệu: Tình trạng hàng giả, hàng nhái trên các sàn TMĐT là rủi ro lớn. Doanh nghiệp Nhật cần đăng ký bảo hộ nhãn hiệu tại Việt Nam theo nguyên tắc "First-to-file" để có cơ sở pháp lý khởi kiện.

• Cơ chế giải quyết: Klaws ưu tiên các phương thức Hòa giải hoặc Trọng tài thương mại quốc tế để tối ưu thời gian và chi phí cho doanh nghiệp, thay vì theo đuổi các vụ kiện tụng kéo dài tại Tòa án.

 

Công ty Luật TNHH Klaws
“Nâng tầm vị thế của bạn”
—
Thông tin liên hệ:

📞 (+84) 96 689 1369
✉️info@klaws.asia
🌐www.klaws.asia
📍 Số 78 Chùa Hà, Phường Cầu Giấy, Hà Nội.

▶️Group Zalo Tư vấn Đầu tư Việt Nam - Nhật Bản: https://zalo.me/g/sbmgfk745

▶️Theo dõi ngay Zalo OA của Klaws tại:
https://zalo.me/181292655213314086 để cập nhật những tin tức pháp lý mới nhất!

▶️Tham gia Group Facebook: International Business & Law Hub (IBL Hub) tại: https://www.facebook.com/groups/1192227532662714/