Khung pháp lý mới cho Fintech tại Việt Nam

Thị trường công nghệ tài chính (Fintech) Việt Nam đã trải qua một thập kỷ bùng nổ với sự xuất hiện dày đặc của ví điện tử, P2P Lending và các giải pháp blockchain. Tuy nhiên, việc thiếu hụt một hành lang pháp lý chính thức từng là rào cản lớn đối với niềm tin của nhà đầu tư.

Sự ra đời của Nghị định số 94/2025/NĐ-CP (Nghị định 94) đã đánh dấu một bước ngoặt lịch sử, xác lập kỷ nguyên mới cho quản lý dịch vụ tài chính số tại Việt Nam thông qua việc chuẩn hóa quy trình cấp phép, vận hành cơ chế thử nghiệm (Sandbox) và bảo mật dữ liệu xuyên biên giới.

 

1. Bản chất pháp lý của Nghị định 94/2025/NĐ-CP

Nghị định 94 không chỉ là một văn bản dưới luật thông thường; đây là bộ quy tắc toàn diện đầu tiên của Chính phủ Việt Nam dành riêng cho Fintech. Mục tiêu chiến lược của Nghị định bao gồm:

• Xây dựng trật tự: Xóa bỏ sự mơ hồ bằng cách thiết lập một khung quản lý có hệ thống.

• Cân bằng giữa Đổi mới và Rủi ro: Tạo không gian cho sự sáng tạo nhưng vẫn kiểm soát chặt chẽ các rủi ro hệ thống và an ninh tài chính quốc gia.

2. Đối tượng chịu sự điều chỉnh của luật mới

Nghị định 94 tập trung vào các mô hình kinh doanh có tác động lớn đến thị trường, đặc biệt là các doanh nghiệp tham gia vào Cơ chế thử nghiệm pháp lý (Regulatory Sandbox):

• Hệ thống cho vay ngang hàng (P2P Lending).

• Công nghệ chấm điểm tín dụng dựa trên dữ liệu thay thế.

• Giao diện lập trình ứng dụng mở (Open API) để chia sẻ dữ liệu ngân hàng.

• Các giải pháp tư vấn tự động (Robo-advisory) và nhúng tài chính (Embedded Finance).

3. Tiêu chuẩn cấp phép và điều kiện gia nhập thị trường

Thay vì hoạt động tự phát, các tổ chức Fintech giờ đây phải vượt qua các bộ lọc khắt khe của Ngân hàng Nhà nước (SBV):

• Tiềm lực tài chính: Duy trì vốn điều lệ tối thiểu theo từng phân khúc rủi ro.

• Hạ tầng kỹ thuật: Phải có chứng minh về tính an toàn của hệ thống CNTT và an ninh mạng.

• Quản trị tuân thủ: Thiết lập quy trình chống rửa tiền (AML) và chống tài trợ khủng bố (CFT) theo tiêu chuẩn quốc tế.

• Giám sát chặt chẽ: Thực hiện nghĩa vụ báo cáo định kỳ và kiểm toán nội bộ khắt khe.

4. Cơ chế Sandbox: "Phòng thí nghiệm" cho các giải pháp sáng tạo

Một trong những điểm sáng nhất của Nghị định 94 là quy định về Regulatory Sandbox – nơi các doanh nghiệp được phép thử nghiệm sản phẩm mới dưới sự giám sát trực tiếp:

• Ưu tiên xét duyệt: Tập trung vào các dự án Open API, P2P Lending và các giải pháp thúc đẩy tài chính toàn diện.

• Lộ trình thử nghiệm: Thời gian tối hạn thường kéo dài 1-2 năm. Các đơn vị tham gia phải tuân thủ nghiêm ngặt các giới hạn về quy mô và số lượng khách hàng để đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng.

• Cơ hội chuyển đổi: Sau khi thử nghiệm thành công, doanh nghiệp có lộ trình ưu tiên để chuyển đổi sang giấy phép chính thức.

5. Cánh cửa cho các nhà đầu tư Fintech nước ngoài

Việt Nam vẫn mở rộng cửa cho dòng vốn ngoại nhưng đặt ra các điều kiện về "chủ quyền dữ liệu":

• Hiện diện tại địa phương: Bắt buộc thành lập pháp nhân Việt Nam hoặc liên danh với đối tác nội địa.

• Lưu trữ dữ liệu: Tuân thủ Luật An ninh mạng, yêu cầu đặt máy chủ và lưu trữ thông tin người dùng trong lãnh thổ Việt Nam.

• Hạn chế sở hữu: Cần lưu ý các quy định về tỷ lệ sở hữu nước ngoài trong các lĩnh vực tài chính nhạy cảm.

6. Rủi ro và hệ quả của việc không tuân thủ

Ngân hàng Nhà nước phối hợp cùng Bộ Công an sẽ giám sát việc thực thi Nghị định 94. Các hành vi sai phạm có thể dẫn đến:

• Đình chỉ hoạt động hoặc thu hồi giấy phép vĩnh viễn.

• Phạt hành chính nặng và công khai danh tính trên cổng thông tin quản lý.

• Truy cứu trách nhiệm hình sự trong các trường hợp rò rỉ dữ liệu nghiêm trọng hoặc gian lận tài chính.

7. Những thách thức trong giai đoạn chuyển đổi

Dù mang lại sự minh bạch, Nghị định 94 cũng đặt lên vai doanh nghiệp những gánh nặng mới:

• Chi phí tuân thủ tăng cao: Việc nâng cấp hệ thống bảo mật và đội ngũ chuyên gia pháp lý sẽ tốn kém hơn cho các startup.

• Vùng xám của các công nghệ mới: Các mô hình như DeFi hay Crypto vẫn chưa được quy định rõ ràng trong khung Sandbox này, đòi hỏi doanh nghiệp phải liên tục cập nhật hướng dẫn từ SBV.

8. Lời khuyên từ Klaws cho doanh nghiệp Fintech

Để khởi động kinh doanh thuận lợi theo Nghị định 94/2025/NĐ-CP, doanh nghiệp cần thực hiện 4 bước chiến lược:

1. Đánh giá lỗ hổng (Gap Analysis): Rà soát mô hình hiện tại so với tiêu chuẩn mới của SBV.

2. Chuẩn hóa hạ tầng: Đầu tư vào bảo mật dữ liệu và an ninh mạng ngay từ giai đoạn MVP.

3. Xây dựng bộ quy tắc nội bộ: Thiết lập các chính sách AML, CFT và bảo vệ quyền riêng tư khách hàng.

4. Tư vấn chuyên gia: Liên hệ với các tổ chức luật am hiểu sâu về tài chính số để xây dựng hồ sơ xin cấp phép/Sandbox đạt chuẩn.

Kết luận: Nghị định 94/2025/NĐ-CP là một bước tiến dài của Việt Nam trong việc tiệm cận các tiêu chuẩn tài chính toàn cầu. Sự chủ động tuân thủ không chỉ giúp doanh nghiệp tránh rủi ro pháp lý mà còn là "tấm thẻ căn cước" uy tín để thu hút các vòng gọi vốn triệu đô.

  

Công ty Luật TNHH Klaws luôn sẵn sàng hỗ trợ Quý doanh nghiệp thực hiện các thủ tục đăng ký Sandbox và tư vấn tuân thủ theo quy định mới nhất.

Quý khách hàng cần tư vấn chi tiết về hồ sơ cấp phép Fintech, vui lòng liên hệ với chúng tôi qua Hotline hoặc Website chính thức.

 Công ty Luật TNHH Klaws

“Nâng tầm vị thế của bạn”
—
Thông tin liên hệ:

📞 (+84) 96 689 1369
✉️info@klaws.asia
🌐www.klaws.asia
📍 Số 78 Chùa Hà, Phường Cầu Giấy, Hà Nội.

Theo dõi ngay Zalo OA của Klaws tại:
https://zalo.me/181292655213314086 để cập nhật những tin tức pháp lý mới nhất!